Στις 08.07.2021 έλαβε χώρα η ανοιχτή διαδικτυακή συζήτηση της Λαϊκής Πρωτοβουλίας Klima500 για τον άξονα της Ενεργειακής Μετάβασης του υπό διαβούλευση Ελληνικού Κλιματικού Νόμου. Ακολουθούν τα κωδικοποιημένα πρακτικά της συζήτησης:

  • Συμμετέχων/ουσα 1: Η Λαϊκή Πρωτοβουλία Klima500 έχει ως αφετηρία την θέση σε προτεραιότητα της αποτροπής των χειρότερων επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης. Για τον λόγο αυτόν μία από τις βάσεις του υπό διαβούλευση κλιματικού μας νόμου είναι η απεξάρτηση της Ελληνικής κοινωνίας από τα ορυκτά καύσιμα και η μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ως εκ τούτου, ο άξονας της ενεργειακής μετάβασης προτείνει την απαγόρευση εξόρυξης υδρογονανθράκων στην Ελληνική επικράτεια. Επειδή όμως η κλιματική κρίση είναι έκφανση της ευρύτερης οικολογικής κρίσης, προτείνεται η χωροθέτηση των ΑΠΕ με τρόπο που να προστατεύει την βιοποικιλότητα και να τοποθετεί στο επίκεντρο τις τοπικές κοινωνίες. Τέλος, προτείνεται η δι
  • Συμμετέχων/ουσα 2: Στόχος της Klima500 είναι η κλιματική ουδετερότητα μέχρι το 2040 και η μείωση κατά το 70% μέχρι το 2030. Στόχος από την ΕΕ είναι το 80% των ενεργειακών αναγκών να καλύπτεται από ΑΠΕ. Στόχος των κινημάτων παγκοσμίως είναι η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Είμαστε αντίθετοι και με την αντικατάσταση του λιγνίτη από το φυσικό αέριο, όπως είναι θέση της παρούσας κυβέρνησης. Θέλουμε ενεργειακή δημοκρατία με την συμμετοχή των πολιτών στη λήψη των αποφάσεων. Ο πλούτος που παράγεται από την ενέργεια θα πρέπει να μένει στις τοπικές κοινωνίες και να παράγει θέσεις εργασίας. Μπορούμε να γεφυρώσουμε την προστασία του κλίματος με την προστασία της βιοποικιλότητας. Χρειάζεται ένας δημιουργικός διάλογος με τα κινήματα, τις περιβαλλοντικές οργανώσεις και όλη την κοινωνία για τα παραπάνω. 
  • Συμμετέχων/ουσα 3: Κανένας δεν θα διαφωνήσει με αυτά που γράφονται στον ιστότοπο της Klima500. Ωστόσο, αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα ξεπερνά και την χειρότερη φαντασία. Σε μία κρίση, όπως του covid-19, η κυβέρνηση πήρε πολύ σύντομα πολύ ισχυρά μέτρα. Ωστόσο, αυτό δεν συμβαίνει σε σχέση με την κλιματική κρίση. Αντίθετα υπάρχει ουσιαστικά μια αδράνεια σε πολιτικό επίπεδο. Πάμε στο άγνωστο με βάρκα την ελπίδα. Συζητάμε για πράγματα που δεν έχουν λυθεί τεχνολογικά. Τα πράγματα καθορίζονται από οικονομικά συμφέροντα.
  • Συμμετέχων/ουσα 4: Η διαδικασία της απολιγνιτοποίησης γίνεται πολύ βίαια. Οι ανεμογεννήτριες εγκαθίστανται όπου να ναι και σε όσο αριθμό και να ναι χωρίς να ρωτηθούν οι κάτοικοι και χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο αντίκτυπος στη βιοποικιλότητα. Τίποτα δεν γίνεται με σχεδιασμό, κοστολογημένα και λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις. Θα ήθελα να θέσω την διάσταση της μεγάλης συνεισφοράς του αγροδιατροφικού τομέα στην κλιματική κρίση. Πρέπει λοιπόν να τεθεί στον άξονα της ενεργειακής μετάβασης και το ζήτημα του ποια ενέργεια θα χρησιμοποιεί ο πρωτογενής τομέας. Επίσης, προκύπτει το ζήτημα των εκλυόμενων εκπομπών μεθανίου από τα μηρυκαστικά του κτηνοτροφικού τομέα (αρνητική πλευρά). Από την άλλη, το μεθάνιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βιοκαύσιμο από τα υπολείμματα του κτηνοτροφικού τομέα (θετική πλευρά).
  • Συμμετέχων/ουσα 5: Η δίκαιη μετάβαση ταιριάζει στον άξονα της ενεργειακής μετάβασης. Έχει ανοίξει ως θέμα στην Ελλάδα αλλά με συνθηματολογικό τρόπο. Δεν πρέπει να μείνει κανένας πίσω κατά την ενεργειακή μετάβαση. Δυστυχώς στη Δυτική Μακεδονία τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα. Για πολλές δεκαετίες αυτές οι περιοχές ήταν η πίσω αυλή της χώρας. Οι τοπικές κοινωνίες πρέπει να συμμετέχουν στη διαδικασία της ενεργειακής μετάβασης. Η ενεργειακή μετάβαση δεν αφορά μόνο τους εργαζόμενους στη ΔΕΗ αλλά ένα τεράστιο ευρύτερο πλέγμα εργολάβων και τοπικών επιχειρήσεων που θίγεται. Δεν πρέπει μόνο να προστατευθούν οι θέσεις εργασίας αλλά να γίνει η Δυτική Μακεδονία ένα παράδειγμα δίκαιης μετάβασης παγκοσμίως. Αυτό είναι πολύ δύσκολο γιατί ο μέσος όρος ηλικίας του πληθυσμού της περιοχής είναι πολύ υψηλός και ήδη πολλοί άνθρωποι φεύγουν από την περιοχή.
  • Συμμετέχων/ουσα 6: Συμφωνώ ότι είναι αναγκαία η ενεργειακή μετάβαση. Το ζήτημα είναι πως γίνεται. Δεν υπάρχει κανενός είδους κεντρικός σχεδιασμός και στην κυριολεξία τρέχουμε πίσω από τα μεγάλα συμφέροντα. Συμβαίνουν τα ανάποδα από αυτά που θα έπρεπε να συμβούν σε όλα τα επίπεδα. Ένα πολύ σημαντικό λοιπόν πράγμα είναι πως έχει ξεκινήσει μία τεράστια τάση εγκατάστασης ΑΠΕ χωρίς χωροταξικό σχεδιασμό. Υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις, όπως τα Φ/Β στις στέγες και η γεωθερμία, που είναι πολύ πλούσια στη χώρα. Τέτοιες λύσεις δεν παράγουν τα προβλήματα, που έχουν οι ανεμογεννήτριες. Πρέπει επίσης να υπάρχει μια πολύ σοβαρή πολιτική στο σκέλος της εξοικονόμησης ενέργειας, όπως το Εξοικονομώ, που έχει και καλά στοιχεία. Η προστασία των οικοσυστημάτων (πχ. τα δάση) είναι πολύ σημαντική σε σχέση με την κλιματική αλλαγή, γιατί βοηθά στην απορρόφηση των ρύπων.
  • Συμμετέχων/ουσα 2: Είμαστε υπέρ όλων των ΑΠΕ με μείγματα που είναι εφαρμόσιμα στο τοπικό, περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο. Λόγου χάρη η Νίσυρος μπορεί να τροφοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από την γεωθερμία. Ωστόσο, η ΔΕΗ είχε κάνει ένα κακό ξεκίνημα στην παραγωγή της γεωθερμίας εκεί. Όταν μιλάμε για ενέργεια πάντως, πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη τα μεγέθη. Γι’ αυτό, τα Φ/Β και οι ανεμογεννήτριες είναι πιο δημοφιλείς σε σχέση με άλλες μορφές ΑΠΕ. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να κινηθούμε πάρα πολύ γρήγορα -σε 19 χρόνια- και να βγούμε από ένα σύστημα παραγωγής, διανομής και κατανάλωσης, όχι από μία τεχνολογία. Η Δυτική Μακεδονία είναι μια από τις περιοχές με τη μεγαλύτερη ανεργία εδώ και 15 χρόνια, γιατί η απολιγνιτοποίηση είχε ξεκινήσει πιο πριν. Η κυβέρνηση προχωρά στην απολιγνιτοποίηση όχι από οικολογικές ανησυχίες αλλά λόγω του δυσβάσταχτου κόστους. Στην Αυστρία ο αντίστοιχος κλιματικός νόμος βάζει στόχο για 100% κάλυψη των αναγκών ενέργειας από ΑΠΕ μέχρι το 2030 αλλά προβλέπει και εργαλεία γι’ αυτό, όπως μεταξύ άλλων και την εκπαίδευση σε τέτοια θέματα. Δεν πάμε λοιπόν πολύ γρήγορα, έχουμε πάει μέχρι τώρα πολύ αργά. Πρέπει λοιπόν να φτιάξουμε τα εργαλεία και τις ρεαλιστικές λύσεις για την ενεργειακή μετάβαση και για να βοηθήσουμε τις τοπικές κοινωνίες που βιώνουν τον αντίκτυπο της κλιματικής μετάβασης. Ο κλιματικός νόμος μπορεί να θεσμοποιήσει τέτοιους μηχανισμούς υποστήριξης. Οι επενδυτές κοιτούν να κάνουν επενδύσεις που θα αποδώσουν πολύ γρήγορα, ενώ οι τοπικές κοινωνίες έχουν άλλες ανάγκες και επιθυμίες που είναι πολύ σημαντικές.
  • Συμμετέχων/ουσα 6: Μπορεί να υπάρχει τεχνογνωσία αλλά για διάφορες ΑΠΕ, όπως στην γεωθερμία, μπορεί να μην είναι επαρκής. Δεν υπάρχει ούτε η νομοθετική κάλυψη ούτε η συνδρομή από τους κεντρικούς φορείς προς τις τοπικές κοινωνίες, για να κατευθυνθούν προς την ενεργειακή μετάβαση με τα δικά τους αυτόνομα μέσα. Οι εξελίξεις με το χρηματιστήριο ενέργειας επιτείνουν το πρόβλημα για τις ενεργειακές κοινότητες. Οι στόχοι των κεντρικών πολιτικών δυνάμεων είναι διάφοροι από τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
  • Συμμετέχων/ουσα 3: Οι πολιτικές για τις ΑΠΕ ωθούνται με βάση το κέρδος. Δεν μπορεί σε έναν τόπο όπως τα Κύθηρα, που έχουν τέτοια βιοποικιλότητα (πχ. πτηνά) και πολιτιστική αξία, να γίνονται τόσο μεγάλες επενδύσεις σε ΑΠΕ. Δεν μπορεί να πρέπει να διαλυθεί η Ελληνική επαρχία για να τροφοδοτήσει με ενέργεια την Αθήνα. Δεν έχει λυθεί το ζήτημα της αποθήκευσης ενέργειας αναφορικά με τις ΑΠΕ. Οι μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι ορυκτών καυσίμων αγοράζουν χαρτοφυλάκια ΑΠΕ. Δεν μπορεί η Γερμανία με τόση συμμετοχή στις εκπομπές ρύπων να τυγχάνει διαχείρισης ίδιας με την Ελλάδα, που έχει την πιο σημαντική βιοποικιλότητα στην Ευρώπη. Είναι ζήτημα πολιτικών αποφάσεων, ωστόσο οι πολιτικοί δεν αποφασίζουν με γνώμονα το κοινό καλό αλλά με άλλους σκοπούς.
  • Συμμετέχων/ουσα 2: Θα ήταν καλό σε όλες τις περιοχές να υπήρχαν πρωτοβουλίες πολιτών, που να αξιοποιούσαν τις καλές πρακτικές ενεργειακών κοινοτήτων από την Ευρώπη. Το πρόβλημα με την ΡΑΕ είναι ότι δίνει την πρώτη άδεια για ΑΠΕ, ενώ πολύ λίγες από αυτές τις άδειες μετατρέπονται τελικά σε έργα ΑΠΕ. Υπάρχει η Ευρωπαϊκή ομοσπονδία ενεργειακών συνεταιρισμών και υπάρχουν δύο Ελληνίδες που εργάζονται σε αυτή, έχουν γίνει σεμινάρια, ξαναγίνονται σεμινάρια και θέλουν να βοηθήσουν πάρα πολύ. Ενώ λοιπόν έχουμε τεράστιες δυνατότητες, είμαστε ακόμη στο μηδέν. Οι ενεργειακές κοινότητες δεν πρέπει να έχουν τη λογική του χρηματιστηρίου, δηλαδή της αποκομιδής κέρδους. Υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να βοηθήσουν. Εκεί λοιπόν πρέπει να δώσουμε έμφαση, στην εναλλακτική πρόταση. 
  • Συμμετέχων/ουσα 6: Κάνω τέσσερις προτάσεις. Να θεσμοθετηθούν (α) δημοτικές επιχειρήσεις ενέργειας, (β) φορείς για δεντροφυτεύσεις, (γ) φορέας που θα συνδράμει με τεχνογνωσία τις ενεργειακές κοινότητες, και (δ) να δοθεί έμφαση στη γεωθερμία. 
  • Συμμετέχων/ουσα 4: Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών είναι πολύ σημαντικές για την ενεργειακή μετάβαση. Ωστόσο, μία άλλη πολύ σημαντική παράμετρος είναι πως λείπει η πολιτική βούληση, όχι μόνο στην κυβέρνηση αλλά και στα κόμματα της αντιπολίτευσης, γιατί κινούνται με βάση την συλλογή ψήφων. Η ΕΕ φτιάχνει μια πράσινη συμφωνία και τη στρατηγική για τη βιοποικιλότητα και το farm to fork από την μία και από την άλλη έχει υιοθετήσει έναν διεθνή χάρτη ενέργειας, που είναι σαν συμφωνία ελεύθερου εμπορίου και δίνει πολύ μεγάλες εξουσίες στις εταιρείες. Πρέπει λοιπόν να αποχωρήσει από τον χάρτη ενέργειας. Επομένως, κινήσεις πολιτών που προσπαθούν για την ενεργειακή μετάβαση ή αντιτίθενται στις ΒΑΠΕ δεν φτάνουν για να αποτρέψουν τέτοιες πολιτικές επιλογές. Πρέπει λοιπόν να σταθούμε στα κεντρικά πολιτικά ζητήματα και να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε τις κεντρικές πολιτικές επιλογές.
  • Συμμετέχων/ουσα 3: Υπάρχουν τα διασυνδεδεμένα και μη διασυνδεδεμένα νησιά. Τα πρώτα αντιμετωπίζονται ως εργοστάσια ενέργειας, ενώ τα δεύτερα ως υποδείγματα πράσινης ανάπτυξης. Πρέπει να προσπαθούμε να κάνουμε ενεργειακές κοινότητες για τις ανάγκες μας αλλά δεν φτάνει γιατί δεν μπορούμε να αποτρέψουμε ΒΑΠΕ που εγκαθίστανται όχι για να καλύπτουν τις τοπικές ανάγκες αλλά έχουν σκοπό το κέρδος.
  • Συμμετέχων/ουσα 1: Η κλιματική κρίση είναι αποτέλεσμα της ασυνάρτητης με τις κοινωνικές ανάγκες και οικολογικές αντοχές οικονομικής μεγέθυνσης που παράγεται από ένα συγκεκριμένο ιστορικά προσδιορισμένο οικονομικό σύστημα. Για την διαχείριση της κλιματικής κρίσης προτάσσεται η ίδια συνταγή που αποτελεί και αιτία της: η οικονομική μεγέθυνση ενός τομέα (ΑΠΕ) και η οικονομική απομεγέθυνση ενός άλλου (παραγωγή ενέργειας από ορυκτά καύσιμα). Η οικονομική μεγέθυνση ως αυτοσκοπός και στις ΑΠΕ έχει αναπόφευκτα αρνητικές επιπτώσεις στην βιοποικιλότητα. Απέναντι στο μοντέλο πράσινης ανάπτυξης των ΑΠΕ με αποκλειστικό σκοπό το κέρδος πρέπει τώρα να υπάρξουν προτάσεις για θεσμικές αλλαγές και εφαρμογή καλών παραδειγμάτων στην πράξη με σκοπό ένα εναλλακτικό μοντέλο ΑΠΕ που θα σέβεται την βιοποικιλότητα, θα τυγχάνει διαχείρισης από τις τοπικές κοινωνίες και θα καλύπτει κατ’ αρχάς τις τοπικές ανάγκες και, κατόπιν, με συγκεκριμένα κριτήρια τις ανάγκες της χώρας ταυτόχρονα με τον σκοπό της εξοικονόμησης και της μείωσης της γενικότερης κατανάλωσης ενέργειας. Αν ένα τέτοιο μοντέλο δεν προταθεί σε θεσμικό επίπεδο και δεν αρχίσει να εφαρμόζεται στην πράξη, όπως συμβαίνει σε διάφορες Ευρωπαϊκές χώρες, το μοντέλο πράσινης ανάπτυξης των ΑΠΕ θα εφαρμοστεί αυτούσιο με σποραδικές μόνο τοπικές νίκες στην αποτροπή καταστρεπτικών για την βιοποικιλότητα έργων, όχι όμως συνολικά. Πρέπει να διεκδικήσουμε και να δείξουμε στην κοινωνία και στην νεολαία ότι υπάρχει άλλος δρόμος για την αποτροπή της κλιματικής κρίσης, πιο οικολογικός και δημοκρατικός.

0 σχόλια

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.