Φυτεύουμε το σπόρο της υπεύθυνης ενημέρωσης για την κλιματική κρίση και τις επιπτώσεις της! Απαντούμε τεκμηριωμένα σε βασικά ερωτήματα για την κλιματική κρίση και επικοινωνούμε τους λόγους που μας κινητοποίησαν στη δημιουργία της Λαϊκής Πρωτοβουλίας. 

ΨΑΞΕ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΙΜΑ

Πάνω από το 90% των επιστημόνων, οι διεθνείς οργανισμοί, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, όλοι οι σοβαροί κοινωνικοί φορείς και το σύνολο της κοινωνίας των πολιτών, διατείνονται με κατηγορηματικό πλέον τρόπο ότι υπάρχει κλιματική κρίση και ότι είναι κατά βάση ανθρωπογενής. Για να διατυπώσουν ρητά την άποψη πως ο πλανήτης μας υπερθερμαίνεται, όλοι οι παραπάνω φορείς δεν βασίζονται σε μοντέλα ή υποθέσεις εργασίας (όπως προέβλεπαν μερικές δεκαετίες πριν), αλλά βασίζονται:
  • σε μετρήσεις της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη που έχει ήδη ανέβει κατά 1,1 - 1,2 βαθμούς Κελσίου, σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα,
  • στη ραγδαία αύξηση της έντασης των ακραίων καιρικών φαινομένων και την εμφάνισή τους ακόμα και σε περιοχές με ήπιο - εύκρατο κλίμα,
  • στο λιώσιμο μεγάλου τμήματος των πάγων στο Βόρειο και Νότιο Πόλο και στις μόνιμα παγωμένες περιοχές,
  • στη σύσταση των αερίων στην ατμόσφαιρα, όπου φαίνεται μεγάλη αύξηση της συγκέντρωσης αερίων που συμβάλλουν στην κλιματική κρίση,
  • στην αύξηση της μέσης θερμοκρασίας των ωκεανών,
  • στην επιτάχυνση της ανόδου της στάθμης της θάλασσας και σε πολλά άλλα ακόμη.
Εμείς, η Λαϊκή Πρωτοβουλία ΚΛΙΜΑ 500 διεκδικούμε την άμεση θέσπιση κλιματικού νόμου για να είναι δυνατή η μείωση της έντασης της κλιματικής κρίσης και για να μην επιτρέψουμε να μετατραπεί σε ανεξέλεγκτη κλιματική κατάρρευση. Μετά από πολλές συζητήσεις, έχει πλέον έρθει η ώρα της συλλογικής δράσης. Με την επείγουσα κίνησή μας βάζουμε το δικό μας λιθαράκι στην προσπάθεια να σώσουμε τον πλανήτη, την κοινωνία, τους ανθρώπους και τη φύση με δίκαιο, αποτελεσματικό και δημοκρατικό τρόπο, χωρίς να αφήσουμε κανέναν και καμία πίσω, μόνο/μόνη, μιας και είμαστε η τελευταία γενιά που μπορεί να καταφέρει να περιορίσει την κλιματική κρίση πριν φτάσουμε στο σημείο χωρίς επιστροφή για το κλίμα και την κοινωνία. 
Με τον όρο κλιματική κρίση αναφερόμαστε σε όλα τα πρόσφατα φαινόμενα μετασχηματισμού του παγκόσμιου κλίματος, ιδίως υπό την επίδραση της υπερθέρμανσης του πλανήτη, καθώς και στον τρόπο με τον οποίο αυτές οι μεταβολές διαταράσσουν και υποβαθμίζουν τα παγκόσμια οικοσυστήματα.  Η κλιματική κρίση είναι μια πολύπλευρη κρίση με διάφορες περιβαλλοντικές συνέπειες: αύξηση της θερμοκρασίας, διακοπή των κύκλων βροχής, ξηρασία, αλλά και υποβάθμιση των οικοσυστημάτων και μείωση της βιοποικιλότητας. Κατ΄ επέκταση, η κλιματική κρίση τροφοδοτεί και επιδεινώνεται και από άλλες κοινωνικές και οικονομικές κρίσεις όπως η μεταναστευτική, η παγκόσμια οικονομική, η γεωργική και η επισιτιστική κρίση. 
Οι κλιματικές παραλλαγές έχουν ορισμένες «φυσικές» αιτίες, που συνδέονται με την ηλιακή δραστηριότητα ή με μακροπρόθεσμες αλλαγές στις κλιματολογικές ισορροπίες. Ωστόσο, η τρέχουσα κλιματική κρίση είναι κυρίως ανθρωπογενής. Το κλίμα αλλάζει με μεγάλη ταχύτητα και αυτό προκαλείται από ανθρώπινες δραστηριότητες. Η κύρια αιτία της υπερθέρμανσης του πλανήτη και της παγκόσμιας κλιματικής αλλαγής είναι η αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ιδίως του CO2, στην ατμόσφαιρα της γης. Ωστόσο, και άλλα φαινόμενα, όπως η αποψίλωση των δασών, η υποβάθμιση του εδάφους και η οξίνιση των ωκεανών, συμβάλλουν στην αύξηση της συγκέντρωσης των αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα και στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Οι κύριοι συντελεστές της υπερθέρμανσης του πλανήτη και των εκπομπών CO2 σε όλο τον κόσμο σήμερα είναι, σύμφωνα με το Παγκόσμιο Ινστιτούτο Πόρων του ΟΗΕ:
  • Οδικές μεταφορές (13% ή 10,5% για τις οδικές μεταφορές, λίγο περισσότερο από 3% για άλλους τύπους μεταφορών)
  • Αποδάσωση: (10,9%)
  • Κατανάλωση ενέργειας κτιρίων κατοικιών (10,2%) ·
  • Μεταποιητικές βιομηχανίες (7%)
  • Βιομηχανίες πετρελαίου και φυσικού αερίου (6,4%) ·
  • Κατανάλωση ενέργειας τριτογενών κτιρίων (6,3%) ·
  • Κτηνοτροφία (5,4%)
  • Διαχείριση γεωργικών εδαφών και γεωργικής παραγωγής (5,2%) ·
  • Παραγωγή τσιμέντου (5%)
  • Παραγωγή χημικών (4,1%).
Άλλα φαινόμενα συμβάλλουν επίσης στην κλιματική κρίση, συμπεριλαμβανομένης της υποβάθμισης της στιβάδας του όζοντος.
Η κλιματική κρίση είναι φαινόμενο παγκόσμιας εμβέλειας, το οποίο με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο αφορά κάθε «γειτονιά» του πλανήτη. Η «γειτονιά» μας, η περιοχή της Μεσογείου είναι μια από τις περιοχές οι οποίες επηρεάζονται περισσότερο από τις ραγδαίες αλλαγές του κλίματος, με την αύξηση της μέσης ετήσιας θερμοκρασίας σε σύγκριση με το προβιομηχανικά επίπεδα να έχει ήδη αγγίξει τον 1,5°C, όταν σε πλανητικό επίπεδο υπολογίζεται στον 1,1-1,2°C.  Χωρίς την εφαρμογή μέτρων για τον περιορισμό του φαινομένου, οι επιστημονικές προβλέψεις για τη μέση ετήσια θερμοκρασία του πλανήτη το 2040 αγγίζουν τους 2,2°C, ενώ θεωρείται πιθανό η αύξηση να ξεπεράσει τους 3,8°C σε ορισμένες περιοχές το 2100!  Οι αλυσιδωτές κλιματικές διεργασίες αναμένεται να περιορίσουν τη θερινή βροχόπτωση κατά 10 έως 30% ανάλογα με την περιοχή, με συνέπεια ακόμα περισσότερες ξηρασίες, πλημμύρες και πυρκαγιές. Η πρόσφατη αύξηση της θερμοκρασίας του επιφανειακού θαλασσινού νερού κατά περίπου 0,4°C, με τις προβλέψεις για το 2100 να κυμαίνονται μεταξύ 1,8°C και 3,5°C, παράλληλα με την αύξηση της στάθμης της θάλασσας κατά 3 mm ανά έτος, συγκροτούν για την περιοχή της Μεσογείου αλλά και για την Ελλάδα, ένα εκρηκτικό μείγμα. Ισχυρές επιπτώσεις παρατηρούνται και θα παρατηρηθούν περαιτέρω σε τομείς όπως οι υδάτινοι πόροι, οι οποίοι μειώνονται διαρκώς. Παράλληλα, η ζήτηση σε τομείς όπως η γεωργία και ο τουρισμός αυξάνεται. Το γεγονός αυτό συμβάλλει αισθητά στην αύξηση των πλημμυρών και των φαινομένων ξηρασίας, αλλά παράλληλα μπορεί να δημιουργήσει και ισχυρές διενέξεις μεταξύ κοινωνιών, κάτι που σε άλλες περιοχές του κόσμου ήδη αποτελεί πραγματικότητα.  Σημαντικές πιέσεις παρατηρούνται επίσης στα οικοσυστήματα της περιοχής μας, στην ισορροπία και στην παραγωγικότητά τους. Σε τομείς, όπως η ασφάλεια των τροφίμων, παρατηρείται σταδιακή αύξηση της ζήτησης, που για να καλυφθεί οδηγεί σε αναγκαστική μείωση της παραγωγικότητας και της ποιότητας των καλλιεργειών.  Σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον δεν μπορεί να μείνει ανεπηρέαστη η ανθρώπινη υγεία και ασφάλεια. Οι παράκτιοι κίνδυνοι που προκύπτουν από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, τις καταιγίδες, τις πλημμύρες αλλά και τις μεταβολές του εδάφους, αποτελούν μέρος της καθημερινότητας για όσους ζουν σε παράκτιες περιοχές, όπως αντίστοιχος είναι και ο κίνδυνος πυρκαγιάς για όσους ζουν σε δασικές ή ημιδασικές περιοχές. Παράλληλα με την ποιότητα του αέρα, του εδάφους και του νερού, που βαίνει διαρκώς μειούμενη, εμφανίζονται και διατηρούνται νέες ασθένειες και επιδημίες, ενώ οι ασθένειες και οι θάνατοι που σχετίζονται με την περιορισμένη θερμική άνεση γίνονται συχνότερες, ειδικά στις πόλεις. Ομολογουμένως, τα μηνύματα για τη «γειτονιά» μας δεν είναι ιδιαίτερα αισιόδοξα, όμως η διαρκής αφύπνιση και δράση έχει αποδείξει πως μπορεί να οδηγήσει στην σταδιακή βελτίωση της κατάστασης και στην αποφυγή του απευκταίου σεναρίου. 
Πράγματι, η κλιματική κρίση θα οξύνει τις ήδη υπαρκτές και μεγάλες κοινωνικές ανισότητες τόσο σε πλανητικό επίπεδο όσο και στο εσωτερικό κάθε κοινωνίας. H κλιματική κρίση πλήττει ήδη όλες τις περιοχές του πλανήτη με αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας καθώς και ένταση - επέκταση των ακραίων καιρικών φαινομένων, όπως άγριες πυρκαγιές, πλημμύρες, καύσωνες, ξηρασίες, λιώσιμο πάγων κ.ά. Όμως, οι επιπτώσεις θα είναι πολύ πιο έντονες τόσο σε υποβαθμισμένες περιοχές όσο και για τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες.  Είναι πλέον γνωστό ότι ακόμα και αυτοί που δεν συνεισφέρουν σημαντικά στην κλιματική κρίση θα υποστούν μεγάλες επιπτώσεις και για κάποιους από αυτούς θα είναι δυσανάλογα βαριές. Για παράδειγμα, πόλεις που έχουν αδύναμες τεχνικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές υποδομές θα βρεθούν μπροστά σε μεγαλύτερη πίεση, με σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Φτωχογειτονιές - με κακές υποδομές, μπαζωμένα ρέματα, κακής ποιότητας κατοικίες - είναι πιθανόν να σαρωθούν από ακραία καιρικά φαινόμενα (όπως πλημμύρες, καύσωνες, ανεμοστρόβιλους) με τεράστιο κόστος σε ανθρώπινες ζωές, οικονομικές ζημιές και βαριές κοινωνικές επιπτώσεις.  Πολλές έρευνες δείχνουν ότι οι κοινωνικά αδύναμοι, τα άτομα με αναπηρία, οι ηλικιωμένοι, οι γυναίκες και τα παιδιά, οι ιθαγενείς, οι μετανάστες και οι πρόσφυγες θα υποστούν δυσανάλογα σοβαρότερες επιπτώσεις από τις αναλογικά πιο προνομιούχες κοινωνικές ομάδες.  Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας εκτιμάται ότι θα πλήξει όλες τις παράκτιες περιοχές και τις υποδομές τους, που για να τις προστατέψουν θα αναγκαστούν να καταβάλουν μεγάλο τίμημα. Οι περιοχές που δεν θα έχουν τους πόρους και τα μέσα να προστατεύσουν την παράκτια ζώνη και τις κοινωνικές και οικονομικές υποδομές τους, θα υποστούν τεράστια καταστροφή ή θα πρέπει να εγκαταλειφθούν από τους κατοίκους τους. Αυτό ήδη συμβαίνει με τις ατόλες - νησιωτικές περιοχές στον Ειρηνικό ωκεανό, όπου οι κάτοικοι εξαναγκάζονται να μεταναστεύσουν σταδιακά σε άλλες περιοχές.  Η προστασία του κλίματος είναι αλληλένδετη με τον αγώνα για τη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων, την απαίτηση για κλιματική δικαιοσύνη και ενεργειακή δημοκρατία με στόχο τη μετάβαση σε μια κοινωνία που σέβεται και υποστηρίζει τόσο τη φύση όσο και όλους τους πολίτες και τις ομάδες που την αποτελούν. 
Αυτό το οποίο μπορούμε με σιγουριά να πούμε, είναι πως η έκταση των επιπτώσεων κινείται παράλληλα με το αν και κατά πόσο θα επιτύχουμε τους στόχους που έχουν τεθεί από τη Συμφωνία του Παρισιού. Η έκθεση του Διακυβερνητικού Πάνελ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) όπου επιδιώκεται η σύγκριση των προβλέψεων για τα σενάρια ανόδου της θερμοκρασίας στον 1.5°C και στους 2°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, είναι εξαιρετικά διαφωτιστική.  Το γεγονός πως οι κίνδυνοι αύξησης των περιόδων ξηρασίας αλλά και περιορισμού των βροχοπτώσεων δείχνουν να είναι ιδιαίτερα αυξημένοι σε κάποιες περιοχές όσο απομακρυνόμαστε από το στόχο του 1.5°C, δημιουργεί μη βιώσιμες συνθήκες για τον άνθρωπο. Παράλληλα, πρόσφατες ειδικές εκθέσεις του IPCC διαπίστωσαν ότι ο κίνδυνος να υπερβεί το σύστημα της Γης κάποια καίρια σημεία καμπής, όπως στο πεδίο της βιοποικιλότητας, είναι μεγαλύτερος απ’ ό,τι αναφερόταν στην 5η έκθεση του το 2014. Αν επίσης λάβουμε υπόψη πως, ακόμα και στο σενάριο επίτευξης των στόχων, μια σειρά επιπτώσεων δεν θα σταματήσουν να εξελίσσονται, όπως η στάθμη της θάλασσας η οποία θα συνεχίσει να αυξάνεται για μεγάλο διάστημα μετά το 2100, τότε αντιλαμβανόμαστε πως οι σημερινές δικές μας επιλογές επηρεάζουν τις μελλοντικές γενιές. Όμως, δυστυχώς, η ετήσια έκθεση του UNEP για το «χάσμα» εκπομπών αναφέρει ότι, ακόμη και αν εφαρμοστούν όλες οι τρέχουσες άνευ όρων δεσμεύσεις βάσει της Συμφωνίας του Παρισιού, οι θερμοκρασίες αναμένεται να αυξηθούν κατά 3,2°C επιφέροντας ευρύτερες και πιο καταστροφικές επιπτώσεις.  Κατά συνέπεια, ο στόχος μείωσης των παγκόσμιων εκπομπών πρέπει να αυξηθεί ιδιαιτέρως και να αγγίξει το 7,6% κάθε χρόνο για την επόμενη δεκαετία ώστε να καταφέρουμε να μπούμε στο δρόμο για την επίτευξη του κεντρικού στόχου της συμφωνίας του Παρισιού. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν πως έχουμε ευθύνη να ενεργήσουμε αποφασιστικά και να προχωρήσουμε γρηγορότερα τώρα, εφόσον εξακολουθούμε να έχουμε τη δυνατότητα να χαράζουμε εμείς την πορεία μας, προς όφελος της δικής μας γενιάς αλλά κυρίως των μελλοντικών γενεών.
Το κλίμα αλλάζει ραγδαία. Αυτό διαπίστωσαν αρχικά μεμονωμένοι επιστήμονες, τις τελευταίες δύο δεκαετίες περιβαλλοντικοί φορείς και η πλειοψηφία των επιστημόνων και την τελευταία δεκαετία όλοι οι διεθνείς οργανισμοί.  Δεν είναι τυχαίο ότι πλέον μιλάμε για κλιματική κρίση, όχι απλώς για κλιματική αλλαγή. Δυστυχώς, δεν μπορούμε πια να εμποδίσουμε την αλλαγή του κλίματος, έχουμε μπει ήδη στην εποχή της έντονης κλιματικής κρίσης. Δεν είναι τυχαίο ότι πάνω από 1000 περιφέρειες, πόλεις, ορισμένα κράτη, αλλά και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχουν κηρύξει έκτακτη κατάσταση λόγω της κλιματικής κρίσης.  Αν δεν μπορούμε πλέον να σταματήσουμε την κλιματική κρίση, μπορούμε όμως να δράσουμε άμεσα και να περιορίσουμε την έντασή της. Γιατί είναι διαφορετικό να ανέβει η μέση θερμοκρασία του πλανήτη κατά 1,5 βαθμό Κελσίου και διαφορετικό να ανέβει κατά 2 ή 3 ή 5 βαθμούς Κελσίου. Αν η άνοδος της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη παραμείνει στο επίπεδο του +1,5 βαθμού Κελσίου τότε μπορούμε να κρατήσουμε τις σοβαρές, έτσι κι αλλιώς, επιπτώσεις σε ελεγχόμενα επίπεδα. Αν όμως η άνοδος της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη ξεπεράσει τους 2 βαθμούς Κελσίου τότε η καταστροφή του πολιτισμού μας θα είναι πλέον ορατή. Έχουμε μόλις μια δεκαετία για να σχεδιάσουμε και να δρομολογήσουμε τις βαθιές αλλαγές που είναι ανάγκη να υλοποιηθούν στην οικονομία, στην κοινωνία, στο παραγωγικό, ενεργειακό και καταναλωτικό μοντέλο ώστε το αργότερο μέχρι το 2050 να πετύχουμε μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία, και να έχουμε απεξαρτηθεί πλήρως από τα ορυκτά καύσιμα. Οι αλλαγές που απαιτούνται αφορούν τόσο την μεγάλη κλίμακα (πολιτικές, υποδομές, πόροι, ανθρώπινο δυναμικό, εκπαίδευση, κατάρτιση, χρηματο-οικονομικά εργαλεία, φορολογικό σύστημα, εργασία) όσο και τις προσωπικές στάσεις ζωής και συνήθειας . 
Η καύση ορυκτών καυσίμων, που είναι κυρίως υπεύθυνη για την ανθρωπογενή κλιματική κρίση, ενσωματώνεται σε κάθε υλικό και υπηρεσία του πολιτισμού μας, από την τροφή ως το διαδίκτυο. Σαν άτομα και νοικοκυριά, κάθε μείωση της κατανάλωσής μας συντελεί στην μείωση του προσωπικού μας αποτυπώματος άνθρακα. Κάποια ενδεικτικά σημαντικά βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση είναι η στηριγμένη σε φυτά διατροφή, η μόνωση των κτιρίων, η μείωση των αεροπορικών ταξιδιών και της χρήσης ιδιωτικού αυτοκινήτου. Το σημαντικότερο όμως αυτή τη στιγμή είναι απλά το να μιλάμε για την κλιματική κρίση, και μάλιστα σε ενεστώτα χρόνο, γιατί ήδη επηρεάζει τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων, περιλαμβανομένης της δικής μας. Σε τοπικό επίπεδο, αντιστεκόμαστε στην άλωση των Κοινών, της βιοποικιλότητας, της άγριας φύσης, αποκαθιστούμε τα υποβαθμισμένα φυσικά και κοινωνικά οικοσυστήματα, ενισχύουμε την τοπική οικονομία, υποστηρίζουμε δράσεις οι οποίες μειώνουν την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων με σεβασμό στη Φύση και στα Κοινά αγαθά, πιέζουμε τις/τους εκλεγμένες/ους αντιπροσώπους μας σε όλα τα Συμβούλια για να προωθήσουν τα αντίστοιχα ζητήματα. Όλες οι προηγούμενες μικρής και τοπικής κλίμακας δράσεις και αντιδράσεις είναι σημαντικές, αλλά το αντίκτυπό τους είναι αντίστοιχα μικρής και τοπικής κλίμακας. Αυτή τη στιγμή χρειαζόμαστε επειγόντως γιγαντιαίας κλίμακας δραστικές αλλαγές σε εθνικό και υπερεθνικό επίπεδο, κάτι που μπορεί να γίνει πράξη μόνο μέσω της ψήφισης και εφαρμογής αντίστοιχων νόμων και κανονισμών. Σε αυτό ακριβώς επικεντρώνεται η Λαϊκή Πρωτοβουλία «Κλίμα 500». Δείτε πως μπορείτε να υποστηρίξετε ή και να συμμετέχετε στην προσπάθειά μας εδώ.